Krótka charakterystyka Archiwum Państwowego w Opolu i zasobu archiwalnego w Opolu

Na terenie obecnej działalności Archiwum Państwowego w Opolu, w okresie do 1945 roku istnieją ślady działalności jedynie archiwów miejskich. Początki Archiwum Miejskiego w Opolu sięgają do roku 1825 kiedy to historyk i archiwariusz dr Adolf Stenzel sporządził spis opolskich pergaminów. Pełniejszego podsumowania stanu zasobu archiwum opolskiego dokonał Alfred Steinert; ówczesny archiwariusz miejski, który oprócz spisu zasobu sporządził również spis archiwów znajdujących się na terenie miasta Opola.
Siedzibą wcześniej wspomnianego Archiwum Miejskiego był opolski ratusz.

Archiwum Państwowe w Opolu zostało powołane Zarządzeniem prezesa Rady Ministrów z dnia 2 lutego 1953 roku. Nowopowstałe Wojewódzkie Archiwum Państwowe w Opolu również mieściło się w opolskim ratuszu. Dopiero w 1959 roku archiwum przeniesiono do większych pomieszczeń przy ul. Zamkowej 2
Zasób Archiwum Państwowego w Opolu dzieli się na dwa podstawowe Oddziały:

• akt wytworzonych do 1945 roku
• akt wytworzonych po 1945 roku

Jednym z najbardziej wartościowych zespołów wytworzonych do 1945 roku jest Naczelne Prezydium Prowincji Górnośląskiej w Opolu z lat 1844-1941. Stanowi on istotny materiał źródłowy dotyczący mniejszości polskiej, spraw żydowskich oraz życia społeczno-politycznego na Górnym Śląsku. Dużą wartość naukową posiadają akta starostw powiatowych oraz wydziałów powiatowych. Sięgają one pierwszej połowy XVIII wieku, a kończą się na ogół w latach 1942-1945. Są to materiały reprezentujące wszystkie dziedziny życia społeczno-gospodarczego.

Bogaty materiał źródłowy stanowią akta miast. Są to najstarsze materiały archiwalne sięgające połowy XIII wieku. W zespole: Akta miasta Opola znajdują sie dokumenty pergaminowe i papierowe wystawiane częstokroć przez cesarzy niemieckich i królów czeskich oraz różnych książąt. Występują w nich często "polonika". Na uwagę zasługują akta instytucji polskich działających na Śląsku. Akta te stanowią cenne źródło do badania życia gospodarczego mniejszości polskiej na Śląsku Opolskim. Wśród zgromadzonych akt osobną grupę stanowia akta sądowe i notariuszy.

Osobną grupę akt stanowią księgi metrykalne Urzędów Stanu Cywilnego z terenu całego województwa opolskiego z lat 1874-1897. Na uwagę zasługuje również przechowywana w Archiwum Państwowym w Opolu kolekcja map z okresu XIX i XX wieku. Drugą niemniej liczną i cenną grupę w zasobach archiwów opolskich stanowią akta z okresu od 1945 roku. W aktach tych znajduje odbicie w zasadzie całokształt życia administracyjnego, społeczno gospodarczego i politycznego w poszczególnych powiatach i miastach Śląska Opolskiego. Do ciekawszych akt przyjętych do Archiwum Państwowego w 1990 roku należy zaliczyć akta byłego KW PZPR w Opolu. Natomiast najcenniejszym zespołem, który został przyjęty do naszego zasobu z Archiwum Państwowego we Wrocławiu jest Rejencja Opolska.
Materiały archiwalne zgromadzone w Opolskim Archiwum Państwowym od początku jego istnienia cieszyły się dużym zainteresowaniem naukowców zarówno polskich jak i zagranicznych.

Wydrukuj tę stronę